Meral İnci tüm yazılar

Bir ayı aşkındır süren protestolarda sokaklara yansıyan öfke Sosyalist Parti lideri Başbakan Edi Rama’nın istifasını, muhalif Demokrat Parti lideri Sali Berisha’nın yolsuzluklarının hesabının sorulmasını, uzun yıllardır halkın kanını emen oligarkların değil emekçilerin çıkarlarının öne alınmasını, kaynakların emekçilerin ihtiyaçları için kullanılmasını talep ediyor. Sokaklarda yankılanan “Rama hapse, Berisha hapse! Devrim, devrim!” sloganları Arnavutluk emekçilerinin taleplerini, öfkesini ve “Artık Yeter” isyanını yansıtıyor. Protestolar yalnızca Arnavutluk içinde de kalmadı, geçim derdi, gelecek kaygısıyla başka ülkelere göç etmek zorunda kalan Arnavut işçi ve emekçiler de Londra, New York, Milano, Zürih ve Frankfurt gibi yaşadıkları ülkelerin başkentlerinde protestolar gerçekleştirdiler. Hatta protesto gösterilerine katılmak için Arnavutluk’a gelenler oldu. Yüz binlerin sokağa döküldüğü bu isyan, hedef alınan bölgenin flamingolar açısından önemli bir barınma alanı olması nedeniyle “flamingo devrimi” olarak anılıyor.

Yerli ve uluslararası sermayenin Türkiye’deki madencilik faaliyetleri, neden oldukları çok yönlü sorunlarla sık sık gündem oluyor. Siyasi iktidarın maden şirketlerinin sınırsız sömürüsünün önünü açmak için çıkardığı yasalar, bu yasalar eliyle toprakları, evleri elinden alınan, arazileri verimsizleşen, sulama kaynakları kuruyan, toksik atıklar nedeniyle ömürleri kısalan köylüler, göçükler, patlamalar, toprak kaymaları nedeniyle yaşanan çevre felâketleri… Maden şirketlerinin aldıkları onca teşvike rağmen daha fazla kâr hırsıyla almadığı işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri nedeniyle yaşanan işçi katliamları… Maden ve enerji işçisinin yaşadığı hak gaspları; aylarca ödenmeyen maaşlar, kıdem ve ihbar tazminatı haklarının gasp edilmesi, ücretsiz izin uygulaması, taşeron çalışma biçiminin işçi için yarattığı devasa sorunlar… Bütün bu doğa ve emek yağmasına karşı köylülerin, işçilerin, madencilerin eylemleri…

2. Dünya Savaşı sonrası kurulan dengelerin değiştiği, yeni bir dünya savaşı koşullarında faşizmin gemi azıya aldığı içinden geçtiğimiz tarihsel koşullarda, artık kapitalist sistemin çürüdüğünü ve tarih sahnesine çıktığı zamanlardakinin aksine ilerici hiçbir yönünün kalmadığı bilinmelidir. Bununla bağlantılı olarak, kapitalistlerden akıllarını başlarına alacaklarını, demokrasi ve barış getireceklerini beklemek yerine, sınırları, sınıfları kaldıracak, işçi demokrasisini kuracak olan devrimci işçi sınıfının dünya genelinde mücadelesini büyütmeye kafa yormak, bunun için ter akıtmak gerekir.

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasıyla başlayan Ukrayna savaşı kısa sürede biteceği söylenmesine karşın 4 yılı geride bıraktı ve yapılan onca görüşmeye rağmen kısa sürede biteceğe de benzemiyor. Bu süre boyunca Ukrayna ve Rusya’da yüz binlerce sivil ve asker hayatını kaybetti. Bir o kadarı da yaralandı. Ukrayna yerle bir oldu. Milyonlarca Rus ve Ukraynalı yaşadığı yerleri terk edip göçmen konumuna itildiler. Savaşın etkileri elbette bu coğrafyayla da sınırlı kalmadı. Körüklenen militarizmle başta ABD, AB ülkeleri ve Rusya’da savaş bütçeleri görülmedik boyutta arttırıldı. Dolayısıyla ücretler düştü, işsizlik arttı, sosyal haklar kısıldı. Enerji üretiminde ve ısınmada Rus doğalgazına bağımlı olan Avrupa savaşın ilk dönemlerinde ciddi bir enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Bu enerji fiyatlarını sıçramalı bir şekilde arttırdığı gibi Avrupa’nın enerji politikasında ciddi değişikliklere de yol açtı.

“Enflasyonun sebebi yüksek ücretler”, “asgari ücret artarsa patronlar işçi çıkarır”, “işçileri enflasyona ezdirmiyoruz” diye diye siyasi iktidar ve sermaye sınıfı tarihte ilk kez açlık sınırının altında bir asgari ücret belirledi. Oysa asgari ücret arttığında ne enflasyonun ne de işsizliğin arttığı, geçmişte asgari ücretin görece yüksek açıklandığı yıllarda çıkan sonuçlardan ortada. Kapitalizmin kuralı değişmez, sermaye daha fazla kâr ve rekabet gücü için işçinin ücretini düşürür, çalışma koşullarını ağırlaştırır.

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Gününü bu yıl da şiddetin her türlüsünün arttığı, vicdana sahip olanın ne aklının ne yüreğinin almayacağı olayların yaşandığı tarihsel bir dönemde karşılıyoruz. Kapitalizmin tarihsel krizinin sonucu olarak her an alanı daha da genişleyen emperyalist savaşın, göç ve iklim krizlerinin, yoksulluğun, işsizliğin yaşamın temellerini sarsarak derinleştiği günümüzde, kadına yönelik şiddeti yalnızca erkeklerin kadınlara uyguladığı şiddet şeklinde değerlendirmek sorunu dar bir çerçeveye hapsetmek anlamına gelmektedir. Bu dar bakış da düzenin ekmeğine yağ sürmektedir.

Hiçbir şey tek boyutlu ilerlemiyor. Evet, emekçi kitlelerde ve özellikle gençlerde sosyalist fikir ve söylemlere yönelme, cesaretle mücadeleye atılma eğilimi var. Fakat bunun farkında olan egemenler faşist örgütleri sistemli bir şekilde besliyor, güçlendiriyor. ABD’nin başında olan Trump adeta bu faşist yükselişin lideridir. Buna karşı reformist siyaset temelinde verilecek mücadelenin sınırları bellidir. Elif Çağlı’nın dediği gibi, bu pisliği ancak devrim temizler! Devrimci işçi sınıfının örgütlü birliği doğru siyasal mevziyi sağlar, kapitalist ideolojinin işçi sınıfı içinde yaratacağı kafa karışıklıklarını, savrulmaları engelleyebilir. İşçi sınıfını hedefe kilitler. Dünya işçi sınıfının kapitalist çürüme çağında sosyal demokrat vaatlere değil onu devrime götürecek bir siyasal önderliğe ihtiyacı var. Bugün görev emekçi kitlelerin dünya meydanlarındaki mücadelesinde açığa çıkan isyanı görüp bu isyanı kapitalizmi yıkma perspektifiyle büyütmek ve örgütlemektir. Bu elbette ki zordur ama pekâlâ mümkündür.

Hem Pakistan hem de Hindistan işçi sınıfının yoksulluğa, sefalete, eşitsizliğe, baskılara karşı ayağa kalktığı ve egemenlere korku saldığı zamanlar tarih öncesinde kalmadı. Son yıllarda da on milyonlarca işçinin katıldığı kitlesel grevler, protestolar gerçekleştirildi. İşçi sınıfı devrimci bir önderliğe kavuştuğunda bu eylemler bizzat kapitalizmi hedef alacaktır. Kapitalizmin çürüme çağında dünya işçi sınıfı için savaşların ve sömürünün son bulmasının tek nihai çözümü dünya işçi devrimidir.

Yaşamın ve sözün ustaları / Neye inandılarsa ve inandıkları her ne ise / Onu dilden dile dolaştırıp çoğaltmak / Gönülden gönüle taşıyıp beslemek için / Ömürlerinden ömür vermişler.Usta olmak için önce çırak olmak gerekir kuşkusuz / Ve diyalektik mealen der ki; her çırak ustadır aslında her usta da çırak.Benim inandığım / İnsan, hayvan, bitki / Yani yaşamın devam etmesi için özünü yaşama katan her varlık / Ne yaşıyorsak, nerede ve nasıl yaşıyorsak / Yaşamın görkemini, tılsımını hayatın / Doya doya / İsteye isteye / Kana kana / Yücele yücele yaşayalım / Bütün kâinat.Bizim inandığımız yani / Yıkılacak, yıkılmalı her biçim duvar; zihindeki, kalpteki, zindandaki / Son bulacak, bulmalı her biçim sömürü; / insanın, hayvanın, doğanın; emeğini, benliğini “hiç” eden / Kahrolacak, kahrolmalı kulluk, efendilik, kölelik.İşte bugün ve yarın, / Ustaların hünerinden, bilincinden damıttıklarımızla / Ustalaşmak için bu dünyanın cennetini kurma yolunda

1910 yılında 2. Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansında Clara Zetkin’in önerisiyle 129 kadın işçinin anısına, 8 Mart, Uluslararası Emekçi Kadınlar Günü olarak ilan edildi. 8 Mart o günlerden bugünlere mücadeleci işçilerin, sosyalistlerin ellerinde dünya işçi sınıfının kapitalizme karşı mücadelesinin simge günlerinden biri oldu. Bugün de dünyada ve Türkiye’de emekçi kadınların içine girdiği dehşet sarmalından, çifte sömürüden, eşitsizlikten çıkışın yolu kapitalizme karşı mücadeleden, onu tarihin çöp sepetine göndermekten geçiyor. Bugün 8 Mart’a işçi sınıfının bir mücadele günü olarak sahip çıkan, bu uğurda ter akıtan kadın ve erkek sınıf devrimcileri, gelecek eşit ve özgür günlerin habercisi olanlardır.

“Kalabalık yalnızlık” kapitalizmin çürüme çağının insanını anlatan kavramlardan, kaygı, korku, güvensizlik içinde olan ve kapitalist ideolojinin vaaz ettiğine uyarak buradan çıkışı yine kapitalizmin çelişkili, bencil yollarında arayan insanlığın bunalımının ifadelerinden biri. Sorunu yaratanın çözümü getiremeyeceği gerçeğinden hareket ettiğimizde insanı tüketen bu ruh halinden kurtuluşun da ancak ve ancak kapitalizme karşı mücadelede olduğu apaçık ortadadır. Ortak sorunlara karşı beraber mücadele eden işçiler kalabalıklar içinde yalnız kalmaz, kalabalıklardan güç alır. Her şeyde olduğu gibi yabancılaşma da sınıfsaldır. İşçi sınıfının devrimci potansiyeli aynı zamanda yabancılaşmayı, bunun neden olduğu ruh halini aşacak potansiyeli de taşır. Bu nedenle insanlık için her zaman bir çıkış vardır ve bu çıkışın anahtarı devrimci işçi sınıfının elindedir.

Toplumda zayıf olarak algılanana yönelik şiddet artıyor. Bu kadarı da olmaz denilen her sarsıcı olayın ardından daha da sarsıcı başka bir olay yaşanıyor. İstanbul’da 19 yaşında iki genç kadının yine 19 yaşında genç bir erkek tarafından öldürülmesi, üstelik birinin kafası kesilerek katledilmesi elbette çok korkunçtu ama bu olay yaşanana kadar binlerce kadın bundan daha az korkunç olmayan şekillerde katledilmişti. Narin Güran en yakınları tarafından öldürülmeden ve koca bir köy tarafından katilleri saklanmadan önce de binlerce çocuk kayboldu, yüzlercesi yine en yakınları tarafından tacize uğradı, onlarcasının minicik bedenleri ölü bulundu. Afganistanlı göçmen işçi Mohammad Nourtani çalıştığı madenin kaçak olduğu ortaya çıkmasın diye patronları tarafından muhtemelen canlı canlı yakılarak öldürüldü. Gaziantep’te 10 yaşında bir çocuk gürültü yaptığı gerekçesiyle mahalle bakkalı tarafından vurularak öldürüldü. Lezita’da, Polonez’de, CarrefourSA’da, Fernas’ta mücadele eden kadın, erkek işçiler hukuk tanımayan patronları engellemek için harekete geçtiklerinde polis copuyla, biber gazıyla engellenmek istendiler. Artvin’de ağacına sahip çıkan köylü, patronun adamı tarafından vurularak öldürüldü.

AKP iktidarı emeklileri yoksullaştırıp erkenden ölüme mahkûm eden bilinçli bir politika izlerken, aynı zamanda toplumun sırtında bir yük olarak algılatmaya çalıştı sürekli olarak. Oysa emeklilik tarihsel mücadelelerle kazanılmış, bedeli çalışanlar tarafından çalışırken ödenmiş bir haktır ve işçi sınıfının koruması gereken hayat güvencesidir.

Depremde de yangında da selde de, batıda da, doğuda da sınırsızca sermayeyi ihya etmeye odaklanmış politikalar emekçilerin canını alıyor, doğasını talan ediyor, geçim kaynaklarını kurutuyor. Hatay, Maraş, İzmir’de deprem, Diyarbakır, Mardin, Muğla’da yangın, Çorlu’da tren kazası, Amasra, Soma, İliç’te işçi katliamları ve onlarca facianın asıl sorumlusu bu azgın sermaye iktidarıdır. Kamu kaynaklarının sermayeye sınırsızca ve hesapsızca peşkeş çekilmesi, hesap verme korkusunun olmaması sonucunda ocaklar sönüyor, ciğerler yanıyor. Bu vurdumduymazlığa, bezirgân saltanatına, zulme son vermenin yolu var: Egemenlerin oyununa gelmeden sadece acıda değil mücadelede de birleşmek. Felâketleri yaratan kapitalizme, felâketleri büyüten faşizme karşı mücadelede emek cephesini güçlendirmek, alanlarda birleşmek ve bu sömürü düzenini yıkmak

İşçi ve emekçilerin üzerindeki yükü daha da arttıran bu paketin bu kadar pervasızca açıklanabilmesi, 31 Mart seçimleri sonrası yaşanan siyasi gelişmelerden ayrı düşünülemez. İşçi sınıfına saldırıda sınır tanımayan, Kürt halkına kan kusturan, iktidarını sürdürmek için yarattığı yapay kutuplaşmalardan medet uman bu faşist iktidarla yumuşama ya da normalleşmeden söz edip el sıkışarak kitlelerdeki öfkenin pörsütülmesine payanda olan bir burjuva muhalefetin varlığı ve onun DİSK, KESK gibi muhalif sendikaların tepe yönetimleri üzerindeki baskın gücü, krizin bedelini emekçilere ödetme programında faşist iktidara pervasızlık alanı açıyor.

Hintli işçiler sermayenin çarkları arasında ezilmek için getiriliyor. 19. yüzyılda kaldırılan kölelik, sözleşmeli işçilik adı altında bugün hâlâ insan onurunu ayaklar altına alıyor. İşçi sınıfı kapitalizme karşı mücadeleyi onu yıkıp yerle bir edecek seviyeye çıkarmadığı sürece kazanımlarını kaybediyor. Tüm dünya üzerinde onlarca milletten işçilerin böylesine kaynaşarak çalıştığı günümüzde işçi sınıfının tek çıkar yolu enternasyonal mücadeleyi güçlendirmektir. Emperyalist savaşa ve göçmen düşmanlığına karşı dünya meydanlarını dolduran milyonlar, barış, özgürlük ve kardeşliğin hâkim olacağı sosyalist bir dünyayı düşleyenlerin, kapitalizme karşı enternasyonal mücadeleyi büyütmek için ter dökenlerin umudunu, direncini, azmini arttırıyor.

“Kriz, Savaş, İşsizlik! İşte Kapitalist Sisteminiz!” Mücadele alanlarında haykırılan bu slogan kapitalist sistemin emekçilere çıkardığı ağır faturayı özlü biçimde anlatıyor. Kapitalist sistem sürekli kriz ve savaş üretiyor. Ekonomik kriz, iklim krizi, emperyalist savaş… Bu krizlerin, bölgesel ve emperyalist savaşların doğrudan sonucu olarak da göç krizi ortaya çıkıyor. Bütün bunların sonucunda yoksul emekçiler bombalardan kurtulmak, hayatta kalmak, karnını doyurmak, çalışacak bir iş bulmak, çocuğuna güvenli bir gelecek hazırlamak umuduyla başka ülkelere göç ediyorlar.

Faşizm burjuvazinin olağanüstü yönetim biçimidir. Kapitalist devlet olağan dönemlerde de üstü örtülü ve gerektiğinde kullanılmak üzere faşist unsurları bünyesinde barındırır. Bugün emperyalist güçler sebep oldukları göç krizini, emekçi kitlelerin sorunlarının gerçek sebebini görmemesi için kullanıyorlar. Bunu yaparken bir yandan da iktidarlarının temellerine yönelecek öfkeye karşı faşist güçleri besliyorlar. Dünya işçi sınıfının karşısında tek bir ortak düşman var: Artık çürümüş bedenini yaşatabilmek için her türlü akıl dışılığı yapan emperyalist-kapitalist sistem. Tam da bu nedenle Avrupa ülkelerinde onlarca renkten ve dilden, belgeli, belgesiz, vatandaş ya da değil emekçi kitlelerin faşizme hayır diyerek milyonlar olup alanlara çıkması önemlidir. Dünya işçi sınıfının enternasyonalist birliği ve mücadelesi bu haklı tepkiyi ilerleterek kapitalizmin temellerine yöneltmelidir.

Son derece mesnetsiz iddialara dayanan nafaka tartışmaları neden bu kadar gündeme oturtuluyor? Nafakanın yüksek miktarlarda ve uzun yıllar ödenmesini burjuva sınıfın erkeklerinin sorun olarak gördüklerine ve Erdoğan rejiminin bu adımı atmasında bunun da bir rolü olduğuna şüphe yoktur. Fakat bu meselenin sadece bir ayağıdır ve asıl olan değildir. Burada iktidarın asıl niyeti boşanmayı engellemek ve kadını her koşulda erkeğe bağımlı kılmaktır. “Aile kurumunun güçlendirilmesi” söyleminin arkasında da bu niyet yatmaktadır.

Bütün felâketlerde emekçilerin karşı karşıya kaldığı zorluklar, iklim değişikliğine ve doğal afetleri işçi-emekçiler için yıkımlara dönüştüren burjuva iktidarlara karşı mücadelenin işçi sınıfı için yaşamsal önemde olduğunu gösteriyor. Kapitalistler iklim krizinin yarattığı sorunlara, doğal afetlere her yerde aynı riyakârlık, vurdumduymazlık, ikiyüzlülükle yaklaşıyorlar. Kapitalist üretimin yarattığı yıkımlarla doğanın dengesini bozuyorlar, doğa olaylarını bir felâkete dönüştürüyorlar, sorumluluk almıyorlar ve bundan kâr sağlamak istiyorlar. Dünya işçi sınıfının yaşamak için kapitalizmi yıkmak üzere örgütlenip mücadele etmekten başka yolu yoktur.