Umudun Şarkılarını Taşıyoruz

İnsanlar bin yıllardır duygularını, özlemlerini, hayallerini şarkılarla, müzikle anlatageldiler. Böyle baktığımızda müziğin insanların birbiriyle iletişim kurmasının, duygularını birbirlerine aktarmasının bir yolu, yani bir dil olduğunu söylemek mümkün. Böyle olduğu için, bazen bir şarkının dünyanın neresinde söylendiğinin, hangi dilde olduğunun bir önemi kalmaz ve insan kendi yüreğindekilerden bir parça bulur o şarkıda. Hele bazı ezgiler vardır insanın yüreğini öyle bir sızlatır ki kopmaz bir bağ oluşur. Mesela İspanya’daki ya da Zonguldak’taki bir madencinin şarkısı tüm madencilerin yüreğine işler. Çukurova’nın pamuk tarlalarında güneş karası elleriyle pamuk toplayan mevsimlik bir işçinin öfkeli şarkısıyla, dünyanın öbür ucunda, Amerika’da yine pamuk tarlalarında çalıştırılan bir kölenin söylediği şarkı bize aynı haksızlığa uğrama duygusunu hissettirir. Aynı isyanı, aynı çağrıyı ulaştırır yüreğimize. O şarkıları dinleyenler adeta dertleşir birbiriyle, birbirlerinin acılarını paylaşır. 

O şarkıları söyleyip sahiplenenler kendilerini sömürenlere, zorba patronlara, o patronları koruyup kollayanlara mesajlarını o şarkılarla verir sırasında: 

Bu tarla pamuk tarla, yola gel

Bu tarla pamuk ister, yola gel

İşçiler para ister, yola gel

Patronlar sopa ister, yola gel 

Çavuşlar sopa ister, yola gel

Ezilenlerin dillerinden dökülen şarkılar çoğu zaman tarihin de tanıklığını yapar. Bir bir anlatır bize neler olduğunu, neler yaşandığını, yaşamın nasıl karartıldığını. Şarkılarla birlikte geçmişi de dilinden düşürmez o şarkıları söyleyenler ve geçmiş o insanlarla yaşayıp gider, geleceğe taşınır. İşte kökleri Afrika’ya dayanan Delta Blues müziği de bu tarz şarkıların söylendiği bir müzik türüdür. Kuzey Amerika’nın Mississippi Deltasından almıştır bu ismi. Delta, Mississippi nehrinin beslediği uçsuz bucaksız bereketli toprakların adıdır. Ama bereketi köleler, siyah küçük toprak sahipleri, tarım işçileri için değildir. Onlar için yalnızca çalışma, çalışma ve daha çok çalışma vardır. Hem de en ağır koşullarda. Afrika’dan zorla getirilip köle olarak çalıştırılan insanların gözyaşlarıyla sulanmıştır bu Delta’nın toprakları. 19. yüzyılda Pamuk Krallığı da denilen bu bölge on binlerce siyah köleye zindan olmuştur. Bu topraklarda doğan Delta Blues, siyahların isyanı, acısı, tesellisi, eğlencesi, umudu olmuştur. Toprak sahiplerinin yasakları, çalışma koşulları özellikle batı Afrika’da özel günlerde ayinlerde yapılan müziğin Blues’a dönüşmesini sağlamış. Kölelerin tarlalarda konuşmaları yasak olduğundan birbirleriyle bu şarkıları söyleyerek haberleşirlermiş. Köleler, bu şarkılara ve tutulan ritme “tarla haykırışı” demişler. Acımasız kölelik koşullarında yaşayan insanlar, feryatlarını, özlemlerini, acılarını bu şarkılarla dile getirmişler. Hayata nasıl baktıklarını bu şarkılarla anlatmışlar. 

Mississippi’nin kollarında köle taşıyan gemiler gidip geldikçe kölelerin emeğiyle elde edilen zenginlik de büyümüş. O tekneler ABD’nin dört bir yanından toprak sahiplerini, tüccarları, pamuk spekülatörlerini, bankacıları, kumarbazları, servet peşindeki maceracıları vs. de taşımaya başlamış. Köleler ve tarım işçileri, o gösterişli teknelerdeki gösterişli adamlara bakarak sınıf farkının ne demek olduğunu anlatmışlar mesela. İçsel bir sezgiyle, dayanışma ve kardeşliğin olduğu kendi dünyalarının o zenginlerin dünyasından daha anlamlı olduğunu görüp dile getirmişler. O şarkılardan biri olan “Nehir Teknelerinden Daha Zengin” (Richer Than the Riverboats) şarkısının sözleri şöyledir mesela: 

Missisippi Nehrinde ilerleyen tekneleri seyrettim

Gururlu ve süslü görünen zengin kumarbazlar taşıyan

Fakat ben nehir teknelerinden daha zenginim 

Onların zannettiğinden daha zenginim 

Kalbimin içinde şarkılar taşıyorum

Nereye gidersem gideyim 

Ay ışığının altında uyudum, yağmur altında dans ettim

Bu küçük dakikalar bana servetlerin elde edemeyeceği şeyler öğretti

Fakat ben nehir teknelerinden daha zenginim 

Onların zannettiğinden daha zenginim 

Kalbimin içinde şarkılar taşıyorum

Nereye gidersem gideyim 

Kardeşlerim yanı başımda oturur, yıllar önce yaptıkları gibi

Bu, bildiğim bütün gümüşlerden ve altınlardan daha değerli

Fakat ben nehir teknelerinden daha zenginim 

Onların zannettiğinden daha zenginim 

Kalbimin içinde şarkılar taşıyorum

Nereye gidersem gideyim 

Kimi insanlar servet kovalar, bu geniş topraklar boyunca

Ve hayatlarını, ellerinden kayıp gideni korumaya çalışmakla harcarlar

Ama zenginlikler solup gittikten çok sonra bile yaşamaya devam eder aşk ve müzik

Ve işte budur Delta kardeşlerinin biriktirdiği hazine 

Fakat ben nehir teknelerinden daha zenginim 

Onların zannettiğinden daha zenginim 

Kalbimin içinde şarkılar taşıyorum

Nereye gidersem gideyim 

Zaman içerisinde köleliğin kaldırılmasıyla farklı şehirlere yolculuklar başlamış. Yollarda, trenlerde, gemilerde, gittikleri yerlerde, yaşadıklarını, gördüklerini şarkılarla anlatmaya devam etmiş müzisyenler. Kaliforniya Blues, Rock and Roll gibi müzik türlerine ilham vermişler. Nereye giderlerse gitsinler günlük olayları, zenginlerin ve yoksulların dünyasını, toprak sahiplerini, fırsatçıları, yağmacıları anlatmaya devam etmiş kimileri, bir hikâye anlatır gibi, o hikâyelerin derslerini geleceğe taşır gibi… 

Biz de nereye gidersek gidelim kalbimizin içinde şarkılar taşıyoruz, özgürlük şarkılarını, umudun şarkılarını taşıyoruz. Bu şarkıları söylüyor, bu şarkılarla mücadelemize güç taşıyoruz, ellerimizden kayıp gitmeyecek ve geleceğe taşınacak hazineler üretiyoruz. Geleceği şekillendirmek için çalışmanın mutluluğunu, bu mücadelede ihtiyaç duyduğumuz gücü ve direnci, tutunduğumuz umudumuzu paylaşarak yol alıyoruz.