Aylin Dinç tüm yazılar

Birleşik Otomotiv İşçileri Sendikası UAW’ye üye 45 bin otomotiv işçisinin 15 Eylülden bu yana sürdürdüğü grev, sendikanın önce Ford, ardından da Stellantis ile geçici anlaşmaya varıldığını açıklamasıyla bu işletmelerde sonlanma aşamasına geldi. Anlaşmanın General Motors (GM) tarafından da kabul edilmesi bekleniyor. Taban ücretlerin 2028 yılına kadar toplamda %25 oranında arttırılmasını öngören anlaşmanın işçilerin istedikleri %40’lık artış oranının altında kalması işçileri rahatsız ederken, sendika bu sözleşmeyi önemli bir kazanım olarak yansıtıyor.

Temmuz ayında Meclis Genel Kurulunda yeni bir infaz düzenlemesi (7456 sayılı kanun) kabul edildi ve Erdoğan tarafından onaylandıktan sonra 15 Temmuzda Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeye göre 31 Temmuz itibarıyla Covid-19 izninde bulunan hükümlülerden denetimli serbestliğe ayrılmalarına 5 yıl veya daha az süre kalanlar tekrar cezaevine dönmeyecek ve kalan süreleri denetimli serbestlik altında infaz edilecek. Ayrıca kapalı cezaevinde bulunan ve cezasının belirli bir süresini bu kurumlarda geçiren “iyi halli” hükümlülerin de üç yıl daha erken açık cezaevine geçmeleri sağlandı.

Yüz binlerce insanın canını alan, milyonlarcasını perişan eden deprem, iktidara ve yandaşlarına yeni bir rant kapısı oldu. On binlerce insan üstlerine yıkılan evlerinin enkazı altında günlerce kurtarılmayı beklerken yitip gitti. Hayatta kalanlar çadır kentlerde, çok zor koşullarda yaşamaya çalışırken, içinde oturmaya korktukları az ya da çok hasarlı hatta hasarsız evlerine de devletin el koyduğunu öğrendiler. İnsanlar ev veya işyerlerine giremez, buralardan kendi eşyasını çıkaramaz oldu. Depremden sonraki talan depremden beter oldu!

Gençlerin bir kısmı gençliğini mevcut koşullar altında yaşayarak “çürütmek” istemiyor ve ülkeden kaçmaya çalışarak bireysel kurtuluşun mümkün olabileceğini düşünüyor. Bir anlamda sorunlardan kaçmaya çalışarak çözüm üretebileceğini düşünüyor. Ama gerçek şu ki kapitalist sömürü sistemi altında bireysel kurtuluş yolları eninde sonunda tıkanmaya mahkûmdur. Hoşnutsuzluğu, öfkeyi, tepkiyi anlamlı bir mücadeleye çevirmektir sorunu çözecek olan!

Sorunlar biriktikçe, yaşam koşulları zorlaştıkça mücadele etmek artık hayati bir mesele haline gelir! Türkiye’de şu anki şartlar ve seçim süreci işçi sınıfını, geniş emekçi yığınları bir dönemece getirmiş durumdadır. Ya yanlış tutum alarak yıkıldı yıkılacak faşist rejimin daha kanlı daha zalim uygulamaları altında daha fazla ezilmek ya da onu def ederek ve bu özgüvenle kapitalizme karşı mücadeleyi ilerletecek bir yola girebilmek!

İnsanlık tarihi, egemenlerin iktidarlarını sürdürebilmek için kötülükte, baskı ve zulümde sınır tanımadıklarının örnekleriyle doludur. Özellikle faşizmin yaşandığı ülkelerde bunun örnekleri saymakla bitmez. Ama korku imparatorluklarının başını kaldıranı yok ettiği en karanlık günlerde bile mücadele edenler hep olmuştur ve olacaktır! Nazi Almanya’sında Scholl kardeşlerin gösterdiği direniş de bu konudaki unutulmaz örneklerden biridir.

Rejim, önemli kalelerinden biri olan eğitim alanında öğretmenleri zapturapt altına almak için çeşitli adımlar atıyor. Bilindiği gibi Öğretmenlik Meslek Kanunu 11 Ocak 2022’de Mecliste kabul edilmişti. Hazırlanırken eğitim sendikalarının ve eğitim uzmanlarının görüşüne başvurulmayan bu yasa teklifi, muhalefet partilerinin verdiği “Anayasa’ya aykırılık” önergeleri ve değişiklik önerileri de reddedilerek tüm itirazlara ve eylemlere rağmen bir değişiklik yapılmadan AKP ve MHP oylarıyla yasalaşmıştı.

Erdoğan’ın Diyarbakır programında Adalet Bakanı Bekir Bozdağ Diyarbakır Cezaevini ziyaret ettikten sonra cezaevinin kapısına kilit vurdu ve buranın artık “bilim, kültür, ibret ve iyilik merkezi” olacağını, Türkiye’de bir dönemin kapandığını, geçmişte kötü muamele ve hak ihlalleriyle anılıp faal halde bulunan bir cezaevi kalmayacağını söyledi.

Bugün boş olarak bekleyen yüz binlerce konutu da kullanıma sokacak şekilde gerçek bir sosyal konut projesi atılımı gerçekleştirilmeden, öğrenciler için ücretsiz ve nitelikli yurtlar yapılmadan milyonlarca emekçinin barınma sorununu çözmek mümkün değildir. Fakat kapitalist efendilerin bu sorunu çözmek gibi amaçları yoktur, onlar tam aksine bundan kâr etmenin, bu meseleyi oya tahvil edecek yanılsamalar yaratmanın, kitleleri boş hayaller peşinde oyalamanın derdindedirler.

Rüşvet iddialarında sermaye ile iktidar arasında kimin kimi nasıl ihya ettiği veya nasıl tezgâh kurduğuna bakıldığında en büyük tezgâhın işçi ve emekçilere kurulduğu ortaya çıkıyor. Kendi aralarında yaşadıkları sorunlardan “mağduriyet” çıkaran patronlar kitlelerin mağduriyetini başarı olarak görüyor. Sömürü çarkı sadece üretim alanında değil her alanda işlemeye devam ediyor. “Kurtuluşu” mücadele dışında arayan milyonlar sermayenin gönüllü kurbanlarına dönüşüyor.

İlkinden 36 yıl sonra filmin devamı olarak “Top Gun: Maverick” vizyona girdi. Film vizyona girince bir türlü yaşlanmayan Tom Cruise’un performansı ve karizması tartışmaların ana konusu oldu. Ancak Top Gun’ın beyaz perdeye neden döndüğü, filmin militarist, şovenist niyetleri burjuva medyanın gündemine pek de girmedi.

ABD’de, 24 Haziranda Yüksek Mahkeme, 1973 yılında yürürlüğe koyulan federal kürtaj hakkı kararını bozduğunu açıkladı. Yüksek Mahkemenin bu kararıyla, yıllardır kürtajı yasaklamak veya sınırlamak isteyen Cumhuriyetçilere ve çeşitli kesimlerden muhafazakârlara gün doğdu. Mahkeme 3’e karşı 6 oyla, Cumhuriyetçilerin desteklediği ve 15 haftadan sonra kürtajı yasaklayan Mississippi yasasını onayladı.

ABD’de bebek maması sıkıntısı yaşandığı haberleri bir müddettir gündemden düşmüyor. Şubat ayında popüler bir bebek maması üreticisi olan Abbott Nutrition’ın Michigan’daki Sturgis tesisinde üretilen toz mamaları tüketen dört bebek, mamalardan geçtiği belirtilen tehlikeli bir bakteriden (Cronobacter) kaynaklı olarak hastanelik olmuş ve bebeklerden ikisi hayatını kaybetmişti.

Bir şey “bilim” ile açıklanıyorsa akan sular durur, üzerine söz söylenemez. Oysa bilimsel olan, bilimin de sorgulanabilmesi, bilimin kim için ve ne için yapıldığının hesaba katılmasıdır. Bilim insanlık için midir yoksa sermayenin çıkarları için mi? Tarihe, dünyaya en fazla zarar vermiş bir “bilim” insanı olarak geçen Thomas Midgley’in hayatı, bu sorunun ne kadar mühim olduğunu ortaya koyuyor.

Bazı şarkılar savaşlara “küçük bir mola” verdirtir, tıpkı Lili Marleen şarkısı gibi... Bazı şarkılar egemenlerin korkularını açığa çıkarırken, işçi sınıfına tüm zorlu koşullara rağmen moral verir. Son zamanlarda ülkemizde de iktidarın, karşısında boyun eğmeyen sanatçılara, şarkıcılara, şarkılara tahammülsüzlüğünün nedeni, altındaki koltuğun sallanmasındandır!

Şubat başında öğrencilerin üniversite sınavına başvuru maratonu başlarken YÖK tarafından barajın kaldırıldığı “müjdesi” verildi. Ayrıca Temel Yeterlilik Testinde (TYT) sınav süresi de uzatıldı. Yani bu yıl öğrencilerin, üniversite tercihi yapabilmek için belli bir baraj puanını geçmesi gerekmeyecek.

Son iki ayda iki tarikat yurdunda iki trajik ölüm yaşandı ve bu ölümler rejimin yarattığı çeşitli sorunlarla cendereye sıkışmış olan gençliğin durumunu özetlemesiyle Türkiye gündemine oturdu. 7 Aralıkta Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği 1. sınıfta okuyan 18 yaşındaki Mehmet Sami Tuğrul, kaldığı tarikat yurdunun aşçısı tarafından kafası kesilerek katledildi. 10 Ocakta ise Elazığ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi 2. sınıf öğrencisi olan 19 yaşındaki Enes Kara hayata dair tüm umutları elinden alındığı için intihar etti.

Son bir yıldır ekonomi uçuruma doğru yuvarlanırken, her gün zam üstüne zam gelirken, her ay milyonlarca insanın faturalarını ödeyemediği, evine ekmek almakta bile zorlandığı bir zamanda iktidar ne yapıyor dersiniz? Ekonominin yolunda gittiğine dair yanılsamalar yaratmakla, yalan balonlarını şişirmekle uğraşıyor tabii ki! Gücünü her geçen gün biraz daha kaybetmeye devam eden iktidar, eskisi gibi güçlü olduğu imajını çeşitli oyunlarla yeniden yeniden sahneye koyuyor. Tıpkı bir yıl önce Gaziantep’te hiçbiri ilk kez açılmayan, hatta bazıları 45-50 yıl önce açılmış olan 300 fabrikanın “açılışı” gibi.

Son birkaç yılda hızlanarak artan yoksulluk pandemi koşullarında daha da belirgin hale geldi. İşsizlik daha da yakıcı hale gelirken, temel gıda maddelerine ulaşamayan, market önüne konan çöp konteynırlarından günlük yiyeceklerini çıkaran aileler giderek artmaya başladı. Pazardan sebze ve meyvelerin bile taneyle alınmak istenmesi, artık giderek daha fazla kişinin çocuk bezini taneyle, deterjanı gramla, zeytinyağını bardakla almaya başlaması yoksulluğun boyutlarına işaret ediyor.

Şili halkı, 15-16 Mayısta, hem ülkenin askeri diktatörlük döneminden kalma anayasasını değiştirecek Kurucu Meclis temsilcilerini seçti hem de yerel yönetimleri belirlemek için oy kullandı. Pandemi gerekçe gösterilerek birkaç kere ertelenmiş olan bu seçimlerde Başkan Sebastian Piñera’nın temsil ettiği merkez sağ büyük bir darbe aldı. Sol ve toplumsal hareketler ise Şili için daha demokratik bir anayasa hazırlayacak Kurucu Mecliste çoğunluğu elde ederek, adeta rejim güçlerini silip süpürdüler.